Coronacrisis praktijk update juni

Op een eerdere versie van mijn website prijkten ooit vier beroemde citaten. De laatste tijd komen ze regelmatig langs in mijn gedachten. Nu we in andere omstandigheden zijn beland door de coronacrisis, treft het me hoe levend en actueel ze feitelijk zijn:

1.

‘It is not the strongest of the species that survives, nor the most intelligent. It is the one that is the most adaptable to change.’

Charles Darwin, 1809 – 1892

Het vermogen om ons te kunnen aanpassen is bepalend om te kunnen overleven wanneer de situatie dat eist? Daar hebben we ongevraagd nu allemaal ervaring mee.

 

 

2.

‘If people define situations as real, they are real in their consequences’

William I. Thomas, 1863 – 1947

Hamsteren omdat het idee bij iemand ontstond dat het toiletpapier op zou raken? Ik herinner me de eerste nieuwsbeelden uit Australië die als een lopend vuurtje de wereld over gingen. En overal reageerden mensen hetzelfde. Met als gevolg dat ook degenen die snapten dat hamsteren alleen maar nadelig is toch noodgedwongen hun best moesten doen niet zelf achter het net te vissen. Maar deze uitspraak gaat niet alleen over hamsteren. Het zegt ook iets over het belang van een goed verhaal, bijvoorbeeld over hoe we met elkaar uit de recessie geraken. Het zit immers ook in de mens om collectief de schouders ergens onder te zetten. Dat doen we graag. Ook dat werd zichtbaar de afgelopen maanden.

 

3.

‘Never underestimate the power of denial’

uit: American Beauty, 1999

Ontkenning is het menselijke vermogen dingen vooral niet te zien. Kennen en ontkennen zijn twee competenties van de mens die in gelijke mate zijn ontwikkeld, zou Freud eens gezegd hebben. “Als ik niets zie, is het er niet. Kunnen ze mij niets maken want ik zie het niet’, zong Bram Vermeulen ooit over politiek. We ontkennen meer dan ons lief is. Tot er een kritiek punt is bereikt en we opeens wèl zien en erkennen wat er fout zit. Dan gaan we bijvoorbeeld wereldwijd massaal de straat op om te protesteren. Maar ook in ons werk en persoonlijk leven kan het een moment zijn van catharsis en herstel.

 

4.

‘We don’t see things as they are, we see them as we are’

Anaïs Nin, 1903 – 1977

De spreekwoordelijke bril waarmee we kijken, bepaalt wat we zien.
Hoe we ons voelen en over welke informatie we beschikken is van invloed op onze waarnemingen in een gegeven situatie. In januari nam ik deel aan een cursus Het Socratische gesprek waarin dit gegeven uitgediept werd. Heel leerzaam. Het raakt aan de fundamenten van ons denken en overtuigingen. Tegenwoordig wordt wat we denken en voelen ook nog eens sterk beïnvloed door beeldvorming. Met als gevolg dat zoiets als Fake News een gevaarlijk instrument voor politieke macht is geworden.

Tot zover de vier beroemde quotes met hoge actualiteitswaarde.

Risico gevaarlijk drietrapsraket

Sociologen waarschuwen voor het risico op een verontrustende maatschappelijk ontwikkeling die ze een drietrapsraket noemen: De eerste trap begint met een pandemie, veroorzaakt door een virus. Noodmaatregelen (lockdown) om de publieke gezondheid te beschermen leiden dan tot een economische recessie, de tweede trap. Mensen raken in grote getale hun bron van inkomsten kwijt. Ernstige tekorten ontstaan, de ongelijkheid neemt toe en ook de onvrede. Dan komen er verkiezingen. De roep vanuit de samenleving om een snelle oplossing neemt toe. Het water staat velen tot over de lippen en er ontstaat behoefte aan daadkracht. Dat werkt automatisch populisme in de hand; koren op de molen van extreem rechtse politici. Rechts-extremisme aan de macht is de derde trap van de raket die inslaat als een bom en de samenleving ernstig beschadigt. Helaas is het geen fantasie maar harde realiteit uit de recente geschiedenis. Waar dat tegenwoordig toe kan leiden is nu al zichtbaar in de Verenigde Staten, Brazilië, Hongarije en nog een paar landen. In Nederland is wetenschappelijk aangetoond dat een van de grootste populistische partijen dezelfde bewezen schadelijke ideologie navolgt. We zijn dus gewaarschuwd.

De cijfers van De Nederlandse Bank die afgelopen week werden gepubliceerd, tarten de zwartste scenario’s. In Peking (China) is een nieuwe uitbraak van het Coronavirus vastgesteld. Epidemiologen, virologen en economen houden hun adem in voor de tweede golf.

En nu?

Nu is het misschien wel een goed moment voor een vijfde citaat:

Onderzoek alles, behoud het goede

(en vermijd elk kwaad, in welke vorm het zich ook voordoet).
1 Tessalonicenzen 5:21

 

De afgelopen jaren heb ik als trainer met liefde en toewijding deelnemers oefening in opmerkzaamheid aangereikt. De komende tijd ga ik iets anders doen. Het is daarbij geruststellend om te weten dat het menselijke brein tot op hoge leeftijd in staat is tot leren en veranderen, mits het getraind wordt. Onderzoek alles en behoud het goede is een van de kernboodschappen van het programma ‘compassievol leven’. Ik wens het iedereen, mezelf incluis, van harte toe.

Neem gerust contact met me op voor een goed gesprek.

2020-06-19T17:56:26+00:00